Najstarsze ślady pobytu człowieka na obszarze współczesnego miasta datują się na podstawie wykopalisk archeologicznych na epokę brązu (ok. 1850/1700 -650 p. n. e.). Wiadomo również na podstawie wykopalisk, że w X w. istniała niewielka warowna osada w pobliżu obecnej ulicy Gostyńskiej. Została ona opuszczona przez mieszkańców w nieznanych okolicznościach, być może wskutek najazdu Polan, którzy drogą podboju jednoczyli plemiona słowiańskie.
Pierwsza pisana wiadomość źródłowa o Poniecu pochodzi z 1108 r. Jednakże z powodu braku informacji źródłowych trudno prześledzić rozwój Ponieca w XII i XIII w. Musiał być to jednak dość znaczący ośrodek, skoro jego właściciel - książę głogowski w początkach XIV w. wyznaczył Poniec stolicą okręgu (dystryktu) obejmującego około 70 miejscowości. Wkrótce Władysław Łokietek odebrał miasto księciu głogowskiemu i przyłączył je do zjednoczonego Królestwa Polskiego.
W XV w. miasto było otoczone wałami, posiadało dwie bramy: Wrocławską i Poznańską. Na rynku znajdował się drewniany ratusz, przy jednej z sąsiednich ulic - kościół parafialny. Poza murami zlokalizowano drugi kościół – pod wezwaniem św. Barbary, św. Andrzeja i św. Ducha. W średniowieczu miasto rozwijało się dzięki przywilejom. Poniec posiadał prawo przymusu drogowego. Oznaczało ono, że kupcom nie wolno omijać miasta. Musieli w nim zatrzymać się i wystawić swoje towary na sprzedaż. O zamożności miasta w może świadczyć fakt, że w 1370 r. zakupiło ono wieś Śmiłowo.
źródło : www.poniec.pl
